Japonista, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Mikołaj Melanowicz to autor licznych przekładów oraz monografii poświęconych literaturze japońskiej, w tym trzytomowej Historii literatury japońskiej.
Mikołaj Melanowicz tłumaczył na język polski najwybitniejszych pisarzy japońskich: Ryūnosuke Akutagawę, Yasunariego Kawabatę, Kōbo Abe, Kenzaburō Oe i wielu innych. W 1997 roku odznaczony japońskim Orderem Świętego Skarbu.
